Διπλωματική εργασία

Για την απόκτηση του Διπλώματος του Μηχανικού Περιβάλλοντος απαιτούνται δέκα εξάμηνα σπουδών, εκ των οποίων τα εννέα αφορούν στη διδασκαλία των μαθημάτων και το δέκατο στην εκπόνηση της Διπλωματικής Εργασίας (ΔΕ).
Η ΔΕ εκπονείται με την καθοδήγηση του φοιτητή από μέλος Δ.Ε.Π. του Τμήματος κατά τη διάρκεια του δέκατου εξαμήνου σπουδών ή και μετά το πέρας αυτού, και απαιτεί την ενασχόληση του φοιτητή επί τουλάχιστον ένα διδακτικό εξάμηνο (όπως ορίζεται από την συμπλήρωση των απαιτούμενων εβδομάδων εκμάθησης).
Η ΔΕ είναι μια επιστημονική διατριβή, την οποίαν εκπονούν οι φοιτητές με σκοπό αφενός μεν τη συστηματοποίηση και εφαρμογή των γνώσεων που έχουν αποκτήσει από τις σπουδές τους, αφετέρου την εμβάθυνση τους σε συγκεκριμένο γνωστικό αντικείμενο του Μηχανικού Περιβάλλοντος. Η ΔΕ θα πρέπει να είναι ένα ποιοτικό τεχνικό και επιστημονικό κείμενο, που να αποδεικνύει την κατανόηση του αντικειμένου του Μηχανικού Περιβάλλοντος και να προάγει την γνώση σε ένα πεδίο της Περιβαλλοντικής Μηχανικής. Η ΔΕ ισοδυναμεί με 30 πιστωτικές μονάδες (30 ECTS). Ο παρών κανονισμός τίθεται σε ισχύ για τους φοιτητές που ακολουθούν το νέο Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος (έτος εισαγωγής 2013 και μετά). Το κάθε μέλος ΔΕΠ δύναται να θέτει προαπαιτούμενα για την ανάθεση της ΔΕ.

Ανάθεση Διπλωματικών Εργασιών
Η εκπόνηση της ΔΕ γίνεται σε θέματα που εντάσσονται στην κατεύθυνση που ακολουθεί ο φοιτητής. Κάθε μέλος Δ.Ε.Π. καταθέτει εγγράφως στη Συνέλευση του Τμήματος τα επιστημονικά πεδία των προς ανάθεση ΔΕ, τα οποία μετά από έγκριση αναρτώνται στην ιστοσελίδα του Τμήματος. Μετά από συνεννόηση του φοιτητή με το μέλος ΔΕΠ που προτείνει τη θεματική ενότητα του ενδιαφέροντός του, ο επιβλέπων προβαίνει στην ανάθεση της ΔΕ με έγγραφο που καταθέτει στην Γραμματεία του Τμήματος του θέματος αυτής και της επιτροπής αξιολόγησης της. Η επιτροπή αξιολόγησης απαρτίζεται από τον επιβλέποντα, δύο τακτικά και δύο αναπληρωματικά μέλη. Η ελάχιστη χρονική διάρκεια εκπόνησης της ΔΕ είναι ένα ακαδημαϊκό εξάμηνο σπουδών. Αλλαγή θέματος ΔΕ γίνεται μετά από έγγραφο του φοιτητή στη Γραμματεία, την οποία συνυπογράφουν ο επιβλέπων και τα δύο μέλη της επιτροπής αξιολόγησης.

Διαδικασία Παράδοσης Διπλωματικών Εργασιών
Η ΔΕ θεωρείται περατωμένη όταν μετά από σύμφωνη γνώμη του επιβλέποντα εκτυπωθεί και παραδοθεί σε τέσσερα αντίτυπα (ένα για τον επιβλέποντα, ένα για κάθε μέλος της εξεταστικής επιτροπής και ένα για τη βιβλιοθήκη της Πολυτεχνικής Σχολής). Ηλεκτρονική μορφή αυτής παραδίδεται στον επιβλέποντα και στη βιβλιοθήκη της Σχολής. Η συγγραφή της ΔΕ θα πρέπει να γίνεται βάσει του οδηγού συγγραφής που είναι αναπόσπαστο τμήμα του εν λόγω κανονισμού. Η δαπάνη εκτύπωσης και βιβλιοδέτησης της ΔΕ βαραίνει αποκλειστικά τον φοιτητή. Η ΔΕ παρουσιάζεται δημοσίως κι εξετάζεται από την τριμελή επιτροπή αξιολόγησης σε ημερομηνία και χώρο της Πολυτεχνικής που έχει ήδη ανακοινωθεί στη Γραμματεία του Τμήματος από τον επιβλέποντα. Προϋπόθεση της παρουσίασης της ΔΕ είναι να έχει παραδοθεί τουλάχιστον δεκαπέντε ημέρες πριν στην τριμελή επιτροπή αξιολόγησης. Ακολουθεί σχετική ανάρτηση της ημερομηνίας εξέτασης και του χώρου παρουσίασης στον ιστότοπο του Τμήματος με επιμέλεια της Γραμματείας.

Αξιολόγηση Διπλωματικής Εργασίας
Η βαθμολόγηση των ΔΕ γίνεται με βάση τα ακόλουθα κριτήρια:
 Στοιχεία πρωτοτυπίας και συνεισφορά στην ευρύτερη θεματική περιοχή
 Μεθοδολογία έρευνας
 Επεξεργασία δεδομένων, ερμηνεία, παρουσίαση και συζήτηση αποτελεσμάτων
 Ερευνητική πληρότητα
 Αρτιότητα κειμένου, επιμέλεια και εμφάνιση
 Προφορική παρουσίαση και εξέταση
Ο τελικός βαθμός της ΔΕ αποτελείται από τον μέσο όρο των τριών βαθμών των μελών της επιτροπής αξιολόγησης. Η παρουσίαση της ΔΕ δύναται να πραγματοποιηθεί μόνο εφ' όσον ο υποψήφιος έχει εκπληρώσει επιτυχώς τις εξετάσεις σε όλα τα απαιτούμενα μαθήματα για τη λήψη του Διπλώματος του Μηχανικού Περιβάλλοντος. Το έντυπο της βαθμολογίας κατατίθεται στο Γραφείο Φοιτητικών Θεμάτων της Γραμματείας από τον Επιβλέποντα Καθηγητή. Πνευματικά Δικαιώματα Διπλωματικής Εργασίας
Η ΔΕ αποτελεί προϊόν συνεργασίας του φοιτητή και του επιβλέποντος μέλους Δ.Ε.Π. του Δ.Π.Θ. Τα φυσικά αυτά πρόσωπα έχουν και τα πνευματικά δικαιώματα στη δημοσίευση των αποτελεσμάτων της ΔΕ σε επιστημονικά περιοδικά ή συνέδρια. Στις δημοσιεύσεις αυτές τηρείται η επιστημονική δεοντολογία. Οι δαπάνες για την εκπόνηση της ΔΕ καλύπτονται, κατά κανόνα, από το Δ.Π.Θ. Ωστόσο, είναι δυνατή η χρηματοδότηση μίας ΔΕ και από άλλες πηγές, π.χ., υποτροφίες, άλλοι εθνικοί φορείς, κοινοτικά προγράμματα, κ.ά. Τα δικαιώματα από τυχόν οικονομικά οφέλη, που θα προκύψουν από εμπορικές ή άλλες εφαρμογές των αποτελεσμάτων των ΔΕ, καθορίζονται με βάση την κείμενη νομοθεσία (Νόμος 2121/1993, ΦΕΚ Α΄25/4.3.1993).

Οδηγός Συγγραφής της Διπλωματικής Εργασίας
Γενικές Οδηγίες
Η συγγραφή της ΔΕ απαιτεί τη χρήση διεθνών βιβλιογραφικών πηγών και την επιστημονική τεκμηρίωση των ερευνητικών ερωτημάτων. Οι πληροφορίες που λαμβάνονται από ερευνητικές πηγές θα πρέπει να χρησιμοποιούνται και να καταγράφονται με ιδιαίτερη προσοχή για την αποφυγή λογοκλοπής. θα πρέπει να ακολουθείται η ακαδημαϊκή δεοντολογία και η καταγραφή των επιστημονικών πηγών που χρησιμοποιούνται για την συγγραφή της ΔΕ. Ο φοιτητής που εκπονεί την ΔΕ θα πρέπει να μεριμνά για την αποφυγή φαινομένων λογοκλοπής, όπως είναι η αυτούσια καταγραφή κειμένου άλλων επιστημονικών εργασιών ή η περίφραση και η παρουσίαση αυτού ως πρωτότυπου, η απουσία παραπομπών, η παραποίηση κειμένου ή η προσθήκη παραπομπών που δεν σχετίζονται με το κείμενο που παρουσιάζεται. Κατά την συγγραφή της ΔΕ από τον φοιτητή, επίσης δεν επιτρέπεται η αντιγραφή (μερική ή ολική) κειμένου άλλων εργασιών, η αναπαραγωγή δεδομένων άλλων επιστημόνων, καθώς και η αυτούσια μετάφραση ή παράφραση ξενόγλωσσου κειμένου.

Διάρθρωση της ΔΕ
Η ΔΕ επιμερίζεται σε τρία τμήματα που περιλαμβάνουν: α) τις αρχικές σελίδες και τα περιεχόμενα αυτής, β) το κύριο μέρος της εργασίας και γ) τις βιβλιογραφικές αναφορές και τα παραρτήματα.
Το πρώτο τμήμα αποτελείται από:
 το εξώφυλλο (δεν αριθμείται)
 την 2η σελίδα, όπου υποχρεωτικά θα αναφέρονται ο τίτλος της ΔΕ, ο επιβλέπων
Καθηγητής, η τριμελής εξεταστική επιτροπή, το ονοματεπώνυμο του φοιτητή, το μέρος (Ξάνθη) και το έτος εξέτασης
 τις αφιερώσεις (προαιρετικά)
 τις ευχαριστίες (προαιρετικά)
 τις συντομογραφίες (προαιρετικά)
 τα περιεχόμενα
 τα περιεχόμενα διαγραμμάτων (ή σχημάτων)/ ευρετήριο διαγραμμάτων (ή σχημάτων)
 τα περιεχόμενα πινάκων/ευρετήριο πινάκων
 την περίληψη στην ελληνική και αγγλική γλώσσα (ανώτατο όριο 200 λέξεις έκαστη),
 τις λέξεις – κλειδιά (στην ελληνική και αγγλική γλώσσα)
Το δεύτερο τμήμα περιέχει ενδεικτικά τις εξής ενότητες:
 Διατύπωση του προβλήματος - Σκοπός της διπλωματικής εργασίας
 Εισαγωγικά στοιχεία (Θεωρητικό μέρος)
 Υλικά και μέθοδοι, περιγραφή διεργασίας, περιγραφή προσομοίωσης διεργασίας-μονάδας (Μεθοδολογία)
 Αποτελέσματα (Παρουσίαση και ανάλυση των αποτελεσμάτων)
 Συζήτηση - συμπεράσματα
Τέλος, το τρίτο τμήμα περιέχει τις ενότητες:
 Βιβλιογραφικές αναφορές και
 Παράρτημα/Παραρτήματα

Σε συμφωνία με τον επιβλέποντα, οι φοιτητές δύνανται, εφόσον το επιθυμούν, να συγγράψουν την ΔΕ τους στην αγγλική γλώσσα. Η έκταση του κειμένου της ΔΕ δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 10.000 λέξεις. Ο αριθμός των λέξεων του πρώτου και τρίτου τμήματος, καθώς και των πινάκων του δεύτερου τμήματος, δεν συνυπολογίζεται. Επίσης, θα πρέπει να τηρούνται οι ακόλουθες οδηγίες:
i) Το μέγεθος της σελίδας να είναι Α4.
ii) Η γραμματοσειρά να είναι Times New Roman 12, με ενάμισι (1,5) διάστημα κενό μεταξύ των γραμμών (line spacing 1.5) υπό πλήρη στοίχιση.
iii) Τα περιθώρια να είναι: αριστερά 3,17, δεξιά 3,17, πάνω 2,54 και κάτω 2,54.
iv) Οι παράγραφοι να ξεκινούν με εσοχή 1 cm.
v) Μεταξύ των παραγράφων να μην υπάρχει κενό.
vi) Η αρίθμηση των σελίδων να γίνεται στο κέντρο και να διαφέρει μεταξύ των αρχικών σελίδων και των υπόλοιπων τμημάτων της διπλωματικής.
vii) Η εργασία να εκτυπώνεται στην 1η όψη κάθε φύλλου.
viii) Οι ενότητες να διακρίνονται με αρίθμηση 1., 2, 3…, ενώ οι υποενότητες με 1.1,
1.2, …, 2.1, 2.2…, 3.1, 3.2. Ανάλογα με την επιμέρους ανάλυση των υποενοτήτων
αυτών, η αρίθμηση θα πρέπει να πραγματοποιείται με την ίδια λογική.
Αναλυτική Περιγραφή
Εξώφυλλο
Στο εξώφυλλο θα πρέπει να αναγράφεται το όνομα του Πανεπιστημίου, του Τμήματος, ο τίτλος της ΔΕ, ο επιβλέπων, το ονοματεπώνυμο του φοιτητή και το ακαδημαϊκό έτος κατά το οποίο πραγματοποιείται η εξέταση της ΔΕ. Η αρίθμηση του κειμένου άρχεται από την αμέσως επόμενη σελίδα.
Αφιερώσεις
Οι αφιερώσεις είναι προαιρετικές και παρουσιάζονται με πεζά πλάγια στο πάνω δεξιά μέρος της σελίδας (δεξιά στοίχιση).
Ευχαριστίες
Οι ευχαριστίες είναι προαιρετικές όταν αφορούν καθηγητές, φοιτητές, μέλη της οικογένειας ή ομάδες κοινωνικής υποστήριξης. Αντιθέτως, οι ευχαριστίες είναι υποχρεωτικές στις περιπτώσεις χρηματοδότησης από οργανισμούς για την εκπόνηση της έρευνας, στα πλαίσια υποτροφιών, καθώς στις περιπτώσεις προσώπων ή οργανισμών που παρείχαν πρόσβαση σε στοιχεία.
Συντομογραφίες
Ο πίνακας συντομογραφιών είναι προαιρετικός εκτός από τις περιπτώσεις που υπερβαίνουν τις δέκα και περιγράφουν ουσιαστικούς όρους του κειμένου κατά επαναλαμβανόμενο τρόπο. Στην περίπτωση αυτή αναπτύσσεται πίνακας δυο στηλών με τη συντομογραφία και την περιγραφή αυτής στην πρώτη και τη δεύτερη στήλη, αντιστοίχως.
Περιεχόμενα
Ο τίτλος «Περιεχόμενα» θα πρέπει να αναγράφεται με έντονα γράμματα (bold) στοιχισμένος στο κέντρο της σελίδας, οι δε τίτλοι των καφαλαίων θα πρέπει να είναι στοιχισμένοι αριστερά στη σελίδα.
Περιεχόμενα διαγραμμάτων (ή σχημάτων) Παρουσιάζονται τα περιερχόμενα διαγραμμάτων/σχημάτων που αποτελούνται από τις επικεφαλίδες του συνόλου των διαγραμμάτων/σχημάτων της ΔΕ καθώς και τους αντίστοιχους αριθμούς σελίδων που εντοπίζονται. Ο τίτλος «Περιερχόμενα διαγραμμάτων» γράφεται με έντονα γράμματα (bold) αριστερής στοίχισης.
Περιεχόμενα πινάκων
Παρουσιάζονται τα περιερχόμενα πινάκων που αποτελούνται από τις επικεφαλίδες του συνόλου των πινάκων της ΔΕ καθώς και τους αντίστοιχους αριθμούς σελίδων που εντοπίζονται. Ο τίτλος «Περιερχόμενα πινάκων» γράφεται με έντονα γράμματα (bold) αριστερής στοίχισης.
Περίληψη/Abstract
Περιγράφεται συνοπτικά ο σκοπός, η μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε και τα κυριότερα ευρήματα της ΔΕ. Η περίληψη πρέπει να γίνεται τόσο στην ελληνική όσο και στην αγγλική γλώσσα (σε ξεχωριστή σελίδα η καθεμία). Το μέγεθος της περίληψης σε κάθε γλώσσα δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 200 λέξεις. Στην περίληψη δεν χρησιμοποιούνται πίνακες και διαγράμματα, ενώ αποφεύγεται να συμπεριληφθούν μαθηματικοί τύποι και βιβλιογραφικές αναφορές. Ο τίτλος «Περίληψη» ή «Abstract» θα πρέπει να αναγράφεται στην αρχή της σελίδας με έντονα (bold) γράμματα.
Λέξεις – κλειδιά
Οι λέξεις-κλειδιά παρουσιάζονται τόσο στην ελληνική όσο και στην αγγλική γλώσσα μετά από την αντίστοιχη ελληνική και αγγλική περίληψη. Ο τίτλος «Λέξεις – κλειδιά» παρουσιάζεται με πεζά πλάγια γράμματα.
Διατύπωση του προβλήματος - Σκοπός της διπλωματικής εργασίας
Διατυπώνεται το επιστημονικό ερώτημα που πραγματεύεται η ΔΕ. Περιγράφονται εκτενώς οι στόχοι της εκπονηθείσας ΔΕ.
Εισαγωγικά στοιχεία (Θεωρητικό μέρος)
Το κεφάλαιο αυτό αποτελεί την επισκόπηση της τρέχουσας βιβλιογραφίας. Καταγράφονται με τρόπο συνεκτικό και συνδυαστικό οι σύγχρονες επιστημονικές έρευνες που σχετίζονται με το θέμα της ΔΕ.
Υλικά και μέθοδοι (Μεθοδολογία)
Απαιτείται εκτενής περιγραφή των χρησιμοποιούμενων μεθόδων και των αρχών του πειραματικού σχεδιασμού που ακολουθήθηκαν. Η μεθοδολογία δύναται είτε να υιοθετηθεί από την υπάρχουσα βιβλιογραφία για να απαντήσει τα νέα επιστημονικά ερωτήματα που τίθενται στη ΔΕ είτε να αναπτυχθεί εξολοκλήρου στο πλαίσιο αυτής. Αποτελέσματα (Παρουσίαση και ανάλυση των αποτελεσμάτων) Τα αποτελέσματα που προκύπτουν από την εργασία παρουσιάζονται σε ξεχωριστή ενότητα. Αναφέρονται εκτενώς τα ευρήματα της ΔΕ, προτιμητέα με τη χρήση πινάκων και διαγραμμάτων, και ακολουθεί, όπου είναι δυνατόν, στατιστική ανάλυση αυτών. Επιθυμητή είναι επίσης η μαθηματική έκφραση δεδομένων και η διατύπωση νέων δεικτών.
Συζήτηση - Συμπεράσματα
Τα ευρήματα της ΔΕ αξιολογούνται και συγκρίνονται με αντίστοιχα ευρήματα της διεθνούς βιβλιογραφίας. Η επιστημονική συζήτηση και η διατύπωση νέων επιστημονικών σκέψεων μπορούν να αναδείξουν κρίσιμα σημεία που βελτιώνουν την υπάρχουσα επιστημονική γνώση. Στην ενότητα αυτή διατυπώνονται επίσης τα συμπεράσματα που απορρέουν από τα ευρήματα της ΔΕ καθώς και τα σημεία αυτής που θα μπορούσαν να αποτελέσουν έναυσμα για μελλοντική έρευνα. Βιβλιογραφικές αναφορές (Ενδεικτικό Υπόδειγμα) Στην ΔΕ θα πρέπει να χρησιμοποιείται η μέθοδος βιβλιογραφικής αναφοράς συγγραφέας – έτος, π.χ.: «Αναφέρθηκε ότι χημικοί αναστολείς μπορεί να εφαρμοσθούν για τον έλεγχο της παραγωγής εκπομπών υδρόθειου σε ένα αποχετευτικό δίκτυο (Helander, 2000)». Αν είναι δύο οι συγγραφείς έχουμε π.χ. (Pedersen & Pedersen, 2007) και σε περίπτωση περισσότερων έχουμε π.χ. (Heck et al., 2001). Αν γίνεται ταυτόχρονη αναφορά σε περισσότερες από μία εργασίες, τότε στο κείμενο αναγράφεται: (Heck et al., 2001: Kajitvichyanukul & Suntronvipart, 2006: Pedersen et al., 2007). Όταν όμως αναφερόμαστε στο τι παρουσίασαν οι συγκεκριμένοι ερευνητές γράφουμε: «Οι Lee et al. (2005) παρουσίασαν ……..». Όλες οι βιβλιογραφικές αναφορές αναγράφονται στο τέλος της ΔΕ (στο κεφάλαιο Βιβλιογραφικές αναφορές) με αλφαβητική σειρά όπως ακολούθως:
Δημοσίευση σε Περιοδικό
Helander, K.G. (2000). Formaldehyde prepared from paraformaldehyde is stable. Biotechnic & Histochemistry 75 (1), 19–22. Pedersen, L., Pedersen, P. (2006). Temperature-dependent formaldehyde degradation in trickling filters. North American Journal of Aquaculture 68 (3), 230–234. Heck, A., Bonnici, P., Breukink, E., Morris, D., Wills, M. (2001). Modification and inhibition of vancomycin group antibiotics by formaldehyde and acetaldehyde. Chemistry 7 (4), 910–916.
Δημοσίευση σε Συνέδριο
Yu, T., Bishop, P., Galal, A., Mark, H. (1998). Fabrication and evaluation of a sulfide microelectrode for biofilm studies. Polymers in Sensors ACS Symposium Series 690, 231–247.
Zhang, R., Yin Y., Sung, S., Dague, R.R. (1996). Anaerobic treatment of swine waste by the anaerobic sequencing batch reactor. In: 51st Purdue Industrial Waste Conference Proceedings, Annual Arbor Press, Chelsea, Michigan, pp. 315–320.
Διπλωματική / M.Sc. / M.Phil. / Ph.D. Διατριβή (Thesis) Wang, K. (1994). Integrated anaerobic and aerobic treatment of sewage. Ph.D. Thesis, Wageningen University, The Netherlands.
Ιστοσελίδα στο Διαδίκτυο http://www.epa.gov/safewater/ars/treatments-and-costs.pdfS
Βιβλίο
Henze, M., Harremoes, P., la Cour Jansen, J., Arvin, E. (1997). Wastewater Treatment: Biological and Chemical Processes, 2nd ed. Springer, Berlin.
Clesceri, L.S., Greenberg, A.E., Eaton, A.D. (1998). Standard Methods for the Examination of Water and Wastewater, American Public Health Association (APHA), Washington, DC.
Παράτημα/Παραρτήματα
Παρατίθενται τυχόν έντυπα και υποστηρικτικό υλικό που δεν δύνανται να ενσωματωθούν στο κεφάλαιο των αποτελεσμάτων.

Έντυπο βαθμολογίας διπλωματικής εργασίας